Доаѓа летното сметање на времето: 5 совети за полесна адаптација

Промената на часовникот е една од темите што секоја година повторно се актуелизира кон крајот на март. Иако многумина едвај ја чекаат подолгата светлина навечер, за организмот оваа промена може да значи мал шок за биолошкиот часовник.

Во Европа, летното сметање на времето во 2026 година започнува во ноќта меѓу 28 и 29 март, кога стрелките се поместуваат од 2:00 на 3:00 часот, што значи дека губиме еден час сон.

Експертите предупредуваат дека телото може да почувствува замор, поспаност или намалена концентрација во првите денови по промената, бидејќи биоритамот се приспособува на новиот распоред на светлина и спиење.

Сепак, со неколку едноставни навики, транзицијата може да биде многу полесна.

Зошто воопшто го менуваме времето?

Практиката на летно сметање на времето постои повеќе од еден век. Првично била воведена за време на Првата светска војна, со цел подобро да се искористи дневната светлина и да се намали потрошувачката на енергија.

Денес повеќе од 70 земји во светот сè уште ја користат оваа практика, иако ефектот врз заштедата на енергија е релативно мал според модерните истражувања.

И покрај тоа што Европскиот парламент во 2019 година гласаше за укинување на сезонското менување на часовникот, земјите членки сè уште немаат постигнато договор, па затоа системот продолжува да важи и во 2026 година.

Како промената влијае на биоритамот?

Промената од само еден час може да изгледа мала, но за човечкиот организам тоа значи нарушување на циркадијалниот ритам – природниот циклус на спиење и будност.

Според здравствените експерти, во првите неколку дена може да се појават:

• замор и поспаност

• проблеми со концентрацијата

• раздразливост

• нарушен сон

Истражувањата покажуваат дека на телото му се потребни неколку дена до една недела за целосно да се прилагоди на новото време.

Совети од експерти: Како полесно да се навикнете

1. Почнете со постепено поместување на сонот

Неколку дена пред промената, легнувајте 10–15 минути порано од вообичаено. Така телото полесно ќе ја прифати новата рутина.

2. Поминувајте повеќе време на природна светлина

Утринската сончева светлина му помага на организмот побрзо да го „ресетира“ биолошкиот часовник.

3. Избегнувајте кофеин навечер

Кафето, енергетските пијалаци и силниот чај може дополнително да го нарушат сонот во деновите по промената.

4. Одржувајте редовен распоред на спиење

Обидете се да легнувате и да станувате во исто време – дури и за време на викенд.

5. Ограничете ги екраните пред спиење

Сината светлина од телефоните и компјутерите го одложува лачењето на мелатонин – хормонот на сонот.

Добрата страна на летното сметање на времето

Иако губиме еден час сон, позитивната страна е што деновите стануваат подолги, а вечерите посветли. Тоа значи повеќе време за активности на отворено, спорт или дружење по работа.

Со приближувањето на летото, дневната светлина постепено се зголемува, а најдолгиот ден во годината е околу 21 јуни, кога денот трае и до 16 часа во некои делови од Европа.

Иако промената на времето секоја година предизвикува дебати, таа и понатаму останува дел од европскиот календар. За многумина, тоа е симболичен знак дека пролетта и подолгите денови се пред врата.

Со мали промени во навиките – повеќе сон, утринска светлина и помалку стрес – организмот може многу побрзо да се приспособи на новиот ритам.