Децата во Македонија меѓу најмалку здравите во Европа: Три четвртини не јадат овошје и зеленчук, а една третина има прекумерна тежина

Македонските деца се меѓу најмалку здравите во Европа кога станува збор за внес на свежо овошје и зеленчук, покажува последната студија на Институтот за јавно здравје. Според резултатите, една третина од децата имаат зголемена телесна тежина, додека околу 14% живеат со дебелина.

Овие податоци го поставуваат здравјето на најмладите како сериозен јавноздравствен предизвик, кој бара итна интервенција од родителите, училиштата и здравствените власти.

Клучни податоци

• 34% од машките и 28% од женските деца на возраст од 6 до 9 години живеат со дебелина.

• Три четвртини од децата не внесуваат доволно свежо овошје и зеленчук, но редовно консумираат засладени пијалаци и солени грицки.

• 60% од возрасното население во Македонија има зголемена телесна тежина или дебелина.

Според анализа на Европската агенција за исхрана, Македонија се наоѓа меѓу земјите каде што децата најмалку внесуваат здрави намирници, а нивната исхрана е доминирана од преработена храна, слатки и грицки.

Училиштето како клучен фактор

Според проценката на УНИЦЕФ за исхрана во училишната средина, во многу училишта достапната храна е нездрава – засладени пијалаци, слатки и солени грицки се вообичаени.

• Здравата исхрана во училиште е клучна за обликување на навиките на децата.

• Физичката активност е исто така критична, но многу деца не ја практикуваат редовно.

Експертите предупредуваат дека комбинацијата од нездрава исхрана и недостаток на физичка активност ја зголемува веројатноста за хронични заболувања како дијабетес, висок крвен притисок и кардиоваскуларни проблеми во зрелата возраст.

Научни сознанија

Истражување објавено во Journal of Pediatric Endocrinology and Metabolism (2025) покажува дека детската дебелина е резултат на преработена храна, големи количини шеќер и недостаток на физичка активност. Според студијата, прекумерната тежина во детството често се задржува и во адолесценцијата, што значително го зголемува ризикот од здравствени компликации во иднина.

Друго истражување на Универзитетот во Лондон потврдува дека интервенции преку едукација и промоција на здрави навики во училишта можат да ја намалат дебелината до 25% кај деца до 12 години.

Секое трето дете во Македонија има проблем со тежината, а нивната исхрана е далеку од оптимална. Превенцијата е клучна: здрави оброци, редовна физичка активност и едукација во училиштата се основата за здраво детство и иднина.

Здравствените експерти предупредуваат: подобро е да се инвестира во превенција, отколку во лекување на последиците од нездравата исхрана.